IPARD, AB’nin Ortak Tarım Politikası’na uyum sağlamak ve kırsal kalkınmayı desteklemek amacıyla oluşturulmuş bir hibe programıdır. Bu desteklerden; çiftçiler, hanehalkı üyeleri, üretici örgütleri ve mikro/küçük ölçekli tüzel kişiler faydalanabilmektedir.
Başvuru sahiplerinde aranan temel şartlar şunlardır:
Yaş Sınırı: Başvuru tarihinde 18 yaşını doldurmuş ve 65 yaşından büyük olmamak.
Mesleki Yeterlilik: İlgili alanda diploma, sertifika veya en az 1 yıllık iş deneyimi.
Mali Temizlik: Vergi ve SGK borcu bulunmaması.
Sürdürülebilirlik: Yatırımın, son ödemeden itibaren 5 yıl boyunca çalışır durumda tutulması ve ekonomik olarak sürdürülebilir bir iş planı sunulması.
Önemli Not: Kamu tüzel kişilikleri ve %25’ten fazla kamu hissesi olan yapılar (Ziraat Odaları hariç) bu destek kapsamı dışındadır.
Her bir proje için uygun harcama limiti en az 5.000 Avro, en fazla 500.000 Avro olarak belirlenmiştir. Yatırımcılar için temel hibe oranı %60’tır. Ancak belirli kriterlerle bu oran daha da artmaktadır:
Genç Çiftçiler ve Organik Tarım: Başvuru sahibinin genç (40 yaş altı) olması veya organik sertifikalı üretim yapması durumunda hibe oranı %70’e çıkar.
Çevreci Yatırımlar: Atık yönetimi, döngüsel ekonomi ve yenilenebilir enerji yatırımları için ilave %10 destek sağlanabilmektedir.
Fiyat Farkı Koruması: Enflasyon etkisini azaltmak amacıyla, ödeme aşamasında TÜİK endekslerine göre fiyat farkı uygulaması yapılacaktır.
Program kapsamında 7 ana başlıkta yatırım imkanı sunulmaktadır:
Bitkisel Üretim ve Arıcılık: Sera ve mantar üretimi gibi kapalı alan yatırımları 2 hektar ile sınırlıdır. Arıcılıkta ise modern paketleme tesisleri desteklenmektedir.
Kırsal Turizm: En fazla 20 oda ve 40 yatak kapasiteli konaklama tesisleri ve rekreasyon faaliyetleri destek kapsamındadır.
Zanaatkarlık ve Katma Değerli Ürünler: Sadece mikro işletmeler başvurabilir. Süt ve et işleme tesisleri için günlük kapasite sınırları (Süt: 8 ton, Et: 0,5 ton) uygulanmaktadır.
Su Ürünleri Yetiştiriciliği: Tatlı su (10-300 ton/yıl) ve tuzlu su (150-750 ton/yıl) kapasiteli tesisler desteklenmektedir.
Makine Parkları: Yalnızca üretici örgütleri ve Ziraat Odaları’nın ortak kullanıma sunacağı makine alımları desteklenir.
Yenilenebilir Enerji: * Ticari Amaçlı: Güneş enerjisi (600 kW’a kadar) ve rüzgar/biyokütle (5 MW’a kadar) yatırımları.
Öz Tüketim: İşletmenin kendi ihtiyacını karşılamaya yönelik yatırımlar.
Başvurular 100 puan üzerinden değerlendirilmekte olup, yüksek puan alan projeler öncelikli olarak desteklenecektir. Puanlamada öne çıkan kriterler şunlardır:
İlk Kez Başvuranlar: Daha önce IPARD sözleşmesi imzalamamış olanlara +20 puan.
Kadın ve Genç Girişimciler: Kadın yatırımcılara 10 puan, 40 yaş altı yatırımcılara 10 puan.
Dezavantajlı Bölgeler: Dağlık alan, orman köyü veya deprem (S4) bölgesinde yapılacak yatırımlara ilave puanlar verilmektedir.
Düşük Bütçeli Projeler: Talep edilen destek tutarı azaldıkça proje puanı artmaktadır.
Yatırımcıların, uygun harcama kalemleri içerisinde yer alan inşaat işleri, makine-ekipman alımı, hizmet alımları ve görünürlük giderleri için hazırlayacakları dosyalarla ilgili TKDK (Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu) il koordinatörlüklerinden detaylı bilgi almaları önerilmektedir.